مشارکت دانش آموزان در کلاس؛ از حرف تا عمل
مشارکت دانش آموزان در کلاس؛ از حرف تا عمل
 اساس و پایه فکری و شخصیتی هر فردی در سنین کودکی و نوجوانی شکل می گیرد و در این میان آموزه های مدرسه تأثیر فراوانی در شکل گیری معرفت انسان دارد. اگر تا دیروز تکیه آموزه های مدرسه بیشتر روی مهارت خواندن و نوشتن بوده اما امروز مهارتهای دیگر زندگی از جمله چگونه فکرکردن، مقابله با خطرها، فراگیری کامپیوتر و زبان و نیز به آن افزوده شده و دانش آموزان برای زندگی آینده خود نیاز به کسب این مهارتها دارند. پیشرفت فناوری جامعه اکنون به نقطه ای رسیده است که انسان برای زندگی بهتر راهی جز فراگیری مهارتهای جدید ندارد و با توجه به سرعت تحولات، بی اعتنایی به این مسأله سالها پیشرفت و توسعه جامعه را کند خواهد کرد. اگرچه گفته می شود که خانواده در تعلیم و تربیت کودک نقش بیشتری دارد اما به دلیل ناهمگونی آموزه های خانواده و متفاوت بودن امکانات، این تعالیم نمی تواند کودکان و نوجوانان را برای جامعه آینده آماده کند. هرجامعه ای برای آموزش و تربیت نسل آینده، نظام آموزش و پرورش و تشکیلات دانشگاهها و علوم را تأسیس می کند تا کودکان و نوجوانان از آموزش و تربیت یکسان بهره مند شوند. اصلاح و تغییر نظام آموزشی کشور به همان دلیلی که در این مقال گفته شد یک ضرورت انکارناپذیر است زیرا اکنون دیگر نمی توان با داشتن مهارت خواندن و نوشتن آموزش و پرورش سنتی، در جامعه آینده و حتی فعلی زندگی کرد. ایجاد تغییرات در نظام آموزشی همواره با مقاومتهایی در جوامع سنتی روبرو می شود ومشکلاتی نیز بوجود می آورد. این مقاومتها در بسیاری از مواقع حرکت اصلاحی را کند و حتی سد می کند. زیرا بسیاری از برنامه ریزان و مجریان این ریسک را نمی پذیرند و خود را در مقابل تفکرات سنتی قرار نمی دهند. تفکرات سنتی در مقابل تغییرات و اصلاح از خود واکنش نشان می دهد و مخالفت در زمانی که طرح با شکست روبرو شود دو چندان می شود به همین دلیل تنها مدیران جسور چنین اقدامهایی می کنند.در سالهای اخیر چند طرح در آموزش و پرورش برای اصلاح امور آموزش و پرورش به اجرا در آمده که مقاومتهایی نیز در پی داشته است. طرحهای آموزش و پرورش معمولاً توسط کارشناسان و معلمان طرح و تدوین و سپس برای ارزیابی و تحقیق به پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش ارسال می شود. طرح ارزشیابی توصیفی (حذف نمره صفر تا ۲۰) ازجمله طرحهایی است که پس از سه سال اجرای آزمایشی، مجدداً دو سال دیگر برای اجرای آزمایشی تمدید شده است اما همچنان آموزش و پرورش از طرحهای نوین برای ارتقا فرآیند آموزشی و پرورشی با کاستیهایی روبرو است. تدوین راهکارهایی برای مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس و برنامه های درسی همواره از دغدغه های کارشناسان و صاحبنظران برنامه ریزی آموزشی بوده و هست اما این مهم کمتر در برنامه ریزیهای این دستگاه مورد توجه قرار گرفته است. کتابهای درسی باید به گونه ای تدوین شود که در میان دانش آموزان پرسش ایجاد کند ومعلمانی نیز تربیت شوند که توانایی پاسخ به این پرسشها را داشته باشند. ایجاد پرسش در دانش آموز و فراگیر، نخستین حرکت به سمت دانایی است و متأسفانه مدارس کشور کمتر به تحقیق و پژوهش اهمیت می دهند و دانش آموز این نظام نیز این رویه را تا پایان تحصیلات دانشگاهی نیز دنبال می کند. برپایی کنفرانس و ارایه تحقیق و پژوهش در کلاسهای درس هنوز به شکل مداوم و مستمر در مدارس به اجرا در نمی آید و این مسأله تأثیرات بسیار منفی در پرورش ذهن خلاق فراگیر داشته است. هنوز بسیاری از مدارس کشور، نمره درسی را براساس محفوظات در نظر می گیرند و دانش آموزی که بیشتر حفظ کند بهتر نمره می گیرد و در این شرایط هرگونه ابتکار و خلاقیت از فراگیر سلب می شود. تحقیق و پژوهش در مدرسه به اندازه محفوظات درسی بهایی ندارد و در این شرایط دانش آموز مبتکر و پرسشگر با برچسبهای ناروا مجالی برای ابراز اندیشه های خود نمی یابد. کاستیهای برنامه های درسی به گونه ای است که دانش آموز توانایی تحریر اندیشه های خود را ندارد و در این شرایط تمام ابتکارات و طرحهای فراگیر در ذهن او انباشته می شود بدون آنکه مجالی برای طرح بیابد. دانش آموز برای بیان ایده ها و طرحهای خود نیاز به فراگیری چگونگی نگارش دارد اما زنگ انشا هنوز در مدارس به صورت جدی مورد توجه قرار نگرفته است. امروزه شاخص سواد براساس تعریف یونسکو تغییر کرده و خواندن و نوشتن تنها سواد محسوب نمی شود بلکه افراد بدون آشنایی به کامپیوتر، اینترنت و زبان انگلیسی بی سواد محسوب می شوند. هنوز پس از چندین دهه از بکارگیری کامپیوتر در مدارس کشورهای توسعه یافته، بسیاری از مدارس کشور فاقد این وسیله کارا و مؤثر است. بسیاری از دانش آموزان هنوز چگونگی استفاده ابتدایی از رایانه را نمی دانند و درس و واحدی نیز در دوره های مختلف تحصیلی برای این منظور پیش بینی نشده است. برای تولید دانایی، راهی جز حضور فعال دانش آموزان در ارایه مطالب درسی نیست و در این راه باید از دانش آموز مشورت خواست و آنها را در برنامه های مختلف آموزشی و پرورشی شرکت داد. معلمان باید در کلاس درس از متکلم وحده بودن خارج شوند و نقش بیشتر به دانش آموزان در کلاس دهند و آنها را برای مطالعه کتابهای غیردرسی هم تشویق کنند. |
| منبع : روزنامه قدس |
گرد آوری مطالب : iranbanou.com
کلمات کلیدی :
